به نام خداوند مهر آفرین مهر گستر
ما به خانه بازگشته ایم و اهل سرزمین خود شده ایم زیرا که آرامش در بازگشت به خانه است و می خواهیم تا این حس غریب را منتقل کنیم.
خوشه سار بوم گردی
((آنجایی که همه مثل هم فکر می کنند هیچ کسی خیلی فکر نمی کنه
ما جهانی فکر کرده بومی عمل می نمائیم))
گردشگری پدیده ای است کهن و باستانی، که از دیر باز در جوامع انسانی وجود داشته است و به تدریج در طی مراحل تاریخی مختلف، به موضع فنی ،اقتصادی ,اجتماعی کنونی تبدیل شده است. يکي از انواع گردشگري که امروزه نيز بسيار رونق يافته است بوم گردیست . در اين مقاله سعي شده است تا کلبه آقامیر پاسارگاد را مورد مطالعه موردي قرار داده و بوم گردی را با توجه به فرهنگ و تمدن چند هزار ساله پاسارگاد بررسي کنيم. بدون شک ساختار فرهنگی ، اماکن تاریخی و طبیعی موجود در پاسارگاد و طبیعت اسمان شب آن نقش بسزایی در توسعه گردشگري دارد و باید در نظر داشت اثرات منفي توسعه اين نوع گردشگري بسيار کمتر از انواع ديگر گردشگري می باشد.
کلبه آقامیر با قدمتی بیش از یکصد سال در بافت قدیم سعادت شهر مرکز شهرستان پاسارگاد واقع شده است . سبک خانه و معماری آن بصورت بالا خانه است و مصالح آن عمدتاً خشت و گل می باشد اتاق مهمانخانه در طبقه دوم و آشپز خانه و اتاق نشیمن در طبقه پایین قرار دارد.تعداد اتاق خواب ها ۵ عدد و ظرفیت هر اتاق 3نفر می باشد .سیستم خواب بصورت کاملا سنتی از رخت خواب پیچ و جاجیم، گلیم استفاده شده است.
این مجموعه دارای سه سرویش بهداشتی سنتی و فرنگی و یک حمام می باشد .تولید و ترویج استفاده از محصولات سبز و ارگانیک از اهداف این مجموعه می باشد.
کلبه آقامیر طراح و بنیانگذار آستروتوریسم در ایران به توسعه ،ترویج و احیاء ارزشهای بومی ،سنتی و عشایری بصورت حرفه ای می پردازد .
حوض ماهی مزین به گلهای شمعدانی ، در کنار نوای تنبور و دف ،آرامش و سکوت کلبه در میان عطر دل انگیز کاه گل خاطره انگیز می گردد ، خوراکهای محلی و سنتی همچون دم پخت سیرموکی ،لایی با گوشت گوسفند،کلم پلو ،یخنی ،هلیم برنج ،کشک و بادمجان ، خورش کنگر،ماست و جاشیر،آش الوک ،آش کارده،چای کوهی ،آب بنه ودمی پیازوک،،قورمه،کل جوش،تاس کباب،انواع کباب همراه با دم نوشهای محلی و عرقیات مختلف با نان محلی و سنگگ سنتی بسیار دلنشین و گواراست.
احیاء بازیهای محلی :
در فرهنگ لغت فارسی، كلمه بازی برابر با سرگرمی، مشغولیت، تفریح، كار، ورزش آمده است. کلبه آقامیربا شناخت بازیهای بومی، قبیلهای، محلی و سنتی پاسارگاد كه علاوه بر بار فرهنگی، از جذابیت و تنوع بالایی نیز برخوردارند، نه تنها میتوان تاریخ و سنن این مرز و بوم را به شكلی پویا و عمیق به نسلهای آینده منتقل كرد، كه از آن به عنوان بهانهای برای گریز از عواقب اعتیاد به تكنولوژی و معنا و مفهوم بخشی دوباره به زندگی استفاده كرد. به خصوص آنكه در بسیاری از این نمونه بازیها قوانینِ ساده و اولیهای از شكل بهینه اداره زندگی و هدایت آن آموزش داده و تمرین میشود تا افراد را به مهارتهای لازم برای روبرویی با موقعیتهای دشوار زندگی مجهز كند. با نگاهی اجمالی به چند نمونه از این بازیها به خوبی نماد این آموزشها را میشود كشف كرد.
گردشگری باغ و مزرعه :
کوچه باغ گردی و جشن انگور و مراسم شیره پزان یادگاری از پرديس كوروش
پاسارگاد و کهن دیار کمین منطقهاي است با زمينهاي حاصلخيز، دشتي وسيع در بخشهاي جنوب غربي سرزمين ايران كه در نزديكي درياچهاي دائمي (دریاچه کافتر)متصل به رودخانه پولوار ميباشد. و كوروش همچون نیاکان خویش نخستین كسي بود كه درختكاري رديفي منظم را دستور داد. به دست خود، زيباترين درختان را مدالهايي جواهر نشان بخشيد. جايزه كشاورزي و جشن درختكاري معمول داشت. و باغ ایرانی را بنیان گذاشت.
پس از تخریب پاسارگاد پارسیان در دشت حاصلخیز کمین که مرکز کشاورزی و باغ داری هخامنشیان بود بصورت قلعه های پراکنده مستقر شده و قلعه های خود را به سبک شهر پاسارگاد در بین باغ ها ایجاد نمودند از جمله می توان قلعه انگبین،قلعه سعات آباد،قلعه چاه سرخی ،تل سبز و ...را نام برد. امروزه اهالی سعادت آباد باغهای خود را به سبک چهار باغی طراحی نموده اند . که یادگاریست از نیاکان هخامنشی خود میهمانان جهت بازدید از این باغهای قدیمی بصورت کوچه باغ گردی با این سبک باغ داری آشنا می شوند.
سه دروازه دارد چو شهر گزین جلودر ، جلو گیر یکی در کمین
جشن انگور و مراسم شیره پزان یادگار جشنهای کورش هر ساله از 15 مهر تا اوایل آبان برگزار می گردد . کرشک آقامیر یادگار نیاکان خاندان میری پذیرایی میهمانان جشن انگور و مراسم شیره پزیست.آمیر ،مهرضا،آقا میر ،باباجان ،آقاخان، امیر و آریا مرد شجرنامه مدون و رسمی خاندان میری که با 400 سال قدمت از قدیمی ترین طایفه های پارسی که در منطقه پاسارگاد زندگی می کنند این خاندان همچون نیاکان خود تعلق خاطر شدیدی به حفظ زمین و باغ داشته تا جائیکه املاک موروثی و وسایل و تجهیزات باغداری قرنهاست که در این خاندان جابجا می شود. کرشک آقامیر با مدیریت آقاخان میری که در سن 94 سالگی هنوز هنر بومی و نیاکان قدیم خویش را حفظ نموده هر ساله پذیرایی علاقمندان می باشد. این مراسم با نواختن ساز و نقاره همراه است.
طبیعت گردی وگردشگری عشایر در تنگه بلاغی ،سد سیوند ، منطقه سرحدو ایل باصری
پاسارگاد مهد كهن آداب وآیینهای فرهنگی ایران زمین ، یکی از مناطق مهم عشایر ایران و جایگاهی برای زیست عشایر، كوچ و رفتن به ییلاق و قشلاق ایلات است. باصری کهنترین ایل ایران در منطقه به کوچ روی ادامه می دهند. ویژگی های فرهنگی عشایر بیشك یكی از مهمترین جاذبههای گردشگری این شهر در جلب گردشگران مختلف ایرانی و خارجی است كه آداب، موسیقی وصنایع دستی از جمله این ویژگیهاست.
تنگه بلاغی که در مسیر رودخانه پلوار و به فاصله 2 کیلومتری آرامگاه کورش قرار دارد. به عنوان مرکز صنعتی هخامنشیان محسوب می گردد.
كشف شواهد سفالگري از 7500 سال پيش _ يك محوطه باستاني 7000 ساله _ تدفين اموات مربوط به 6000 سال پيش _ آثاري از بقاياي دوران ايلامي _ بقاياي معماري يك روستاي هخامنشي با ديوارهاي دفاعي ولولههاي سفالي دفع فاضلاب _ يك گورستان كلان سنگي ساساني _ دو اسكلت دفن شده به همراه اشياء در گور _ حوض ساخته شده از لاشه سنگ با اندود گچ _ كارگاه توليد شیره پزی _ خمره ذخيره آذوقه (بزرگترين ظرف باستاني ايران با 120 كيلوگرم وزن) و … همه اينها پس از چندين قرن سكوت و خاموشي اراده كردهاند كه با ما از فرهنگ ، هنر ، آداب و رسوم و اعتقادات خود سخن گويند .
تالاب سد سیوند و جاذبه های طبیعی آن ما را برآن داشت تا زمینه بازدید از غارهای پیش از تاریخ مشرف بر دریاچه را مکانی برای گردشگران گرانقدرمان در نظر گرفته زمینه برای بازدید از این مکان را برایشان فراهم نمائیم.
تالاب سد سیوند جایگاه پلیکان ،کشیم ،سر سبز ، عقاب تالابی ،و از دیر باز جولانگاه خرس و کفتار می باشد. خرس قهوه ای بلاغی در افسانه ها و داستانهای محلی نقش بسزایی داشته تا جائیکه افرادی در گسترده تاریخ این مرز و بوم با ترکیب اسمشان با این حیوان زیبا نقش بسته است افرادی همچون حسین تنه ، علی خرس و .... گردنه خرسی از مشهورترین گردنه های مشرف بر این تنگه می باشد.
تالاب سد سیوند مکان مناسبی جهت پرنده نگری و بازدید از حیات وحش می باشد. منطقه سرحد که از طبیعتی بی نظیر برخوردار است محل ییلاقی ایل باصری و کرد شولیست.
اختر گردشگری (آستروتوریسم)
طبیعت آسمان شب پاسارگاد در کنار پیشینه تاریخی و طبیعی این شهرستان ما را بران داشت تا تئوری پاسارگاد نخستین شهر بوم گردی نجومی ایران و جهان در کنار طرح پارس پایتخت آستروتوریسم ایران را را مطرح نموده و بتوانیم با پژوهش و کسب تجربه اختر گردشگری (آستروتوریسم )را ترویج دهیم.
اختر گردشگری را نیز میتوان یکی از زیر شاخههای بوم گردی (اکو توریسم) به شمار آورد، چرا که رصد آسمان شب در طبیعت بکر و دست نخورده انجام می گیرد که این طبیعت با خرده فرهنگ ها و آداب و رسوم محلی ترکیب می شود . هدف گردشگران نجومی در درجه اول، مشاهده زیباییهای طبیعت (آسمان) و سپس آشنایی به فرهنگ و آداب و رسوم محلیست .
همین امر و براساس علاقهمندی که انسان به یافتن و سیر کردن در اسرار رمزآلود و پیچیده دارد باعث شده است که گردشگری نجومی یا تماشای طبیعت آسمان در چند سال اخیر مورد توجه منجمان حرفهای و بوم گردها قرار بگیرد و حتی منبعی برای درآمدزایی برخی کشورها شده است .
تعریف آسمان شب و چشماندازهای اسرارآمیز آن تنها مورد علاقه منجمان نیست بلکه آسمان نیز مانند کوه، جنگل، دریا و کویر بخشی از طبیعت اطراف ما محسوب میشوند و فردی که به طبیعت علاقه داشته باشد بهطور حتم به تمام ابعاد آن از زمین تا آسمان علاقهمند است.
در زندگی امروز بهدلیل شهرنشینی و آلودگیهای متفاوتی که در مکانهای پرجمعیت حاکم شده است، نمیتوان امکان رصد آسمان و گردشگری نجومی را داخل شهرها تجربه کرد، بلکه با سپردن خود به جادهها و دور شدن از کلانشهرها علاوه بر دیدن طبیعت واقعی آسمان میتوان از آرامشی بکر نیز برخوردار شد چرا که در دنیای امروز، گردشگر بیشتر به دنبال چشیدن طعم آرامش و آسایش طبیعتی بکر است.
سفر به اعماق تاریخ ،احساس غرور ولذت بردن از طبیعت آسمان شب کمترین چیزیست که فرد در گردشگری نجومی نصیبش می گردد.ثبت ،رصد و عکاسی از پدیده های نجومی در اماکن تاریخی برای نخستین بار بصورت حرفه ای توسط کلبه آقامیر انجام می گیرد.
گردشگری و حفاظت از محیط زیست Wildlife- Tourism
منطقه کمین و شهرستان پاسارگاد در طول تاریخ زیستگاه مختلف گونه های حیات وحش می باشد . وجود گردنه خرسی و دره خرسی قوام آباد دلیل این ادعاست . گستردگی جنگلهای بنه این منطقه را به عنوان زیستگاه منحصر بفرد درختان بنه می دانند . وجود 30 قلاده خرس قهوه ای و نزدیک به 10 قلاده پلنگ ایرانی در کنار گرگ و کفتار، کبک و دراج،قوچ و میش، کل و بز، انواع خرگوش ، خزندگان و گیاهان مرتعی بهترین پتانسیل برای جذب توریست می باشد.تجربه حمایت از گونه های مختلف زیستی در کنار ایجاد آبشخور و آبرسانی ، عکاسی و تجربه طبیعت گردی در منطقه شکار ممنوع خرسی امکان پذیر می باشد .
جهت بازدید به لینک مورد نظر مراجعه فرمایید
کلبه آقامیر طراح و بنیانگذار آستروتوریسم در ایران با قدمتی بیش از 100